Харчаванне

АРГАНІЗАЦЫЯ ХАРЧАВАННЯ ВЫХАВАНЦАЎ

ВА ЎСТАНОВЕ ДАШКОЛЬНАЙ АДУКАЦЫІ

   Харчаванне выхаванцаў ва ўстанове дашкольнай адукацыі арганізуецца на аснове прыкладных двухтыднёвых рацыёнаў, распрацаваных з улікам патрабаванняў пастановы Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь ад 25 студзеня 2013г. №8 "Аб зацвярджэнні санітарных нормаў і правілаў «патрабаванні для ўстаноў дашкольнай адукацыі». Прыкладныя двухтыднёвыя рацыёны распрацоўваюцца на падставе нормаў спажывання харчовых рэчываў і энергіі для дзяцей згодна санітарным нормам і правілам, якія ўстанаўліваюць патрабаванні да сілкавання насельніцтва: нормы фізіялагічных патрэбаў у энергіі і харчовых рэчывах для розных груп насельніцтва Рэспублікі Беларусь.

   Харчаванне дзяцей дашкольнага ўзросту, збалансаванае на аснове марфалагічных і функцыянальных асаблівасцяў іх арганізма, займае вядучае месца ў комплексе арганізацыі жыццядзейнасці, росту і развіцця дзяцей.

   Для выхаванцаў, якія знаходзяцца на лячэбным (дыетычным) харчаванні, уносіцца карэкцыя ў дзённай (сутачны) рацыён у адпаведнасці з рэкамендацыямі ўрача-педыятра ўчастковага (лекара агульнай практыкі).

   Выдача гатовай ежы выхаванцам праводзіцца толькі пасля зняцця пробаў і запісы медыцынскім работнікам альбо іншым членам бракеражной камісіі ў часопісе па кантролі за якасцю гатовай ежы.

Прыём ежы выхаванцамі праводзіцца ў групах пры выкананні наступных умоў:

• памяшканне перад прыёмам ежы праветрываецца;
• сталы пакрываюцца чыстай абрусам або сервіравальную сурвэткамі пад кожны прыбор. Сурвэткі выкарыстоўваюцца баваўняныя, ільняныя або папяровыя;
• сталовы посуд і сталовыя прыборы павінны адпавядаць узросту выхаванцаў;
• пры раздачы ежы гарачыя стравы павінны быць тэмпературай 50 °C (аптымальная), халодныя напоі-пакаёвай тэмпературы, але не ніжэй 20 °C, закускі (салаты) - 14 °C-16 °C;
• змена страў вырабляецца па чарговасці іх прыёму, пачынаючы з салаты.

  Педагогамі нашай установы праводзіцца мэтанакіраваная і сістэматычная работа па фарміраванні ў выхаванцаў уменняў, звязаных непасрэдна з прыёмам ежы і правільным карыстаннем сталовымі прыборамі, сурвэткай ў адпаведнасці з узроставымі асаблівасцямі дзяцей.

КУЛЬТУРА ХАРЧАВАННЯ

   Вядома, што самыя трывалыя звычкі (карысныя і шкодныя) фармуюцца ў дзяцінстве. Дзіця лёгка ўспрымае пэўную паслядоўнасць дзеянняў, але вельмі цяжка асвойвае змены ў ёй. Менавіта таму выхавацелямі дашкольнай адукацыі асаблівая ўвага надаецца фарміраванню культуры харчавання выхаванцаў. Дадзеная праца ажыццяўляецца з улікам узроставых асаблівасцяў дзяцей. Пры гэтым актыўна выкарыстоўваюцца гульнявыя метады і прыёмы (дзеці атрымліваюць новыя ўяўленні ў гульні, прайграюць пэўныя сітуацыі, навучаюць цацкі, герояў гульні правілах паводзін за сталом і інш.), а таксама мастацкае слова (вершы, пацешкі, загадкі, прыказкі і прымаўкі аб прадуктах харчавання, іх карысці, правілах паводзін за сталом). У выхаванні навыкаў апора ідзе і на добры прыклад саміх дзяцей (правільнае карыстанне сталовымі прыборамі, сурвэткай, пасадка (захаванне правільнай паставы) за сталом). Вялікае значэнне мае напамін, паказ і паўтарэнне пэўных дзеянняў.

   У вучэбнай праграме дашкольнай адукацыі пазначаны асноўныя напрамкі работы з выхаванцамі па фарміраванні культуры харчавання ў кожнай узроставай групе (з паступовым ускладненнем).

    Выхаванцы першай малодшай групы (ад 2 да 3 гадоў) прывучаюцца да здаровага харчавання, у іх фармуюцца наступныя навыкі: не спяшаючыся перажоўваць ежу, глынаць, трымаць кубак і піць з яе; правільна і самастойна карыстацца сталовымі прыборамі (сталовай і чайнай лыжкамі, відэльцам, сурвэткай); выконваць элементарныя даручэнні (пасля ежы адносіць сталовыя прыборы, хлебніцы, салфетницы на раздатачны стол).
   У выхаванцаў другой малодшай групы (ад 3 да 4 гадоў) фармуюцца першасныя ўяўленні аб карыснасці ежы і пэўныя ўменні: спакойна садзіцца за стол і выходзіць з-за яго; ёсць акуратна; не размаўляць, не пражаваўшы і не праглынуўшы ежу; карыстацца сурвэткай, дзякаваць пасля ежы. Ўдасканальваюцца навыкі правільнага карыстання сталовай і чайнай лыжкай, відэльцам.
   Выхаванцы сярэдняй групы (ад 4 да 5 гадоў) атрымліваюць першасныя ўяўленні аб прафілактыцы захворванняў страўнікава-кішачнага гасцінца,карыснасці прадуктаў харчавання, сервіроўцы стала, прыняцці ежы толькі ва ўстаноўленых месцах (пра тое, што нельга есці ў транспарце, падчас прагулкі на вуліцы).
   Выхаванцы старэйшай групы (ад 5 да 7 гадоў) знаёмяцца са значэннем рацыянальнага харчавання для здароўя чалавека. У іх фармуюцца новыя і замацоўваюцца атрыманыя раней ўяўленні аб правілах сервіроўкі стала, карыстання сталовымі прыборамі; паводзін за сталом (не крычаць, не гаварыць з набітым ротам, не класці локці на стол, захоўваць правільную выправу). Навучаюцца паважліваму стаўленню да працы кухары, мамы і іншых дарослых па падрыхтоўцы ежы, да хлеба як аснове рацыёну чалавека і прадукту цяжкай працы многіх людзей. Замацоўваюцца навыкі дзякаваць дарослых за прыгатаваныя стравы, а таксама ўменні: карыстацца сталовымі прыборамі; сумесна з дарослым выбіраць карысныя для здароўя прадукты, дапамагаць рыхтаваць стравы з іх.
   Асаблівая ўвага надаецца культуры харчавання, звязанай непасрэдна з прыёмам ежы: не спяшацца, не хапаць гарачую ежу, браць ежу маленькімі кавалачкамі, старанна перажоўваць, не адцягвацца падчас прыёму ежы, не нахіляць талерку з першай стравай, садавіна з кампоту есці дэсертнай лыжкай, костачкі сплевывать акуратна ў лыжку, хлеб адломліваць маленькімі кавалачкамі, але не крышыць.

   Усе выхаванцы вучацца садзіцца за стол ахайнымі, прычасанымі і з вымытымі рукамі. Выхавацелямі дашкольнай адукацыі сістэматычна звяртаецца ўвага на захаванне правільнай паставы дзяцей падчас прыёму ежы, правільнае выкарыстанне сталовых прыбораў, уменне дзякаваць дарослых пасля ежы.

   Засваенне вышэйпералічаных навыкаў звязана з этычным развіццём выхаванцаў.

АПЛАТА ЗА ХАРЧАВАННЕ

   Аплата за харчаванне дзяцей дашкольнага ўзросту ажыццяўляецца на падставе пастановы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 28. 02. 2008 года № 307" аб памеры і парадку збірання платы за харчаванне дзяцей, якія атрымліваюць дашкольную адукацыю, спецыяльную адукацыю на ўзроўні дашкольнай адукацыі", а таксама на падставе змяненняў, унесеных у дадзеную пастанову 27. 03. 2014 № 266; 26.11.2014 № 1104; 22.11.2017 № 879; 30.11.2018 № 863; 31.07.2019 № 504

1. У адпаведнасці з нарматыўнымі дакументамі аплата за харчаванне дзяцей дашкольнага ўзросту з 1 красавіка 2014 года складае 100 %.

2. Плата за харчаванне дзяцей ва ўстановах дашкольнай адукацыі зніжаецца на 50 %:

- для сем'яў, якія маюць трох і больш дзяцей ва ўзросце да 18 гадоў;

- для сем'яў, якія пражываюць на тэрыторыі радыеактыўнага забруджвання ў зоне наступнага адсялення, у зоне з правам на адсяленне і ў зоне пражывання з перыядычным радыяцыйным кантролем;

- для апекуноў, прыёмных бацькоў, бацькоў-выхавальнікаў дзіцячых дамоў сямейнага тыпу, Дзіцячых вёсак (гарадкоў).

   Для зніжэння платы за харчаванне дзяцей бацькі (законныя прадстаўнікі) уяўляюць кіраўніку ўстановы дашкольнай адукацыі:

- пасведчанне шматдзетнай сям'і-для сем'яў, у якіх выхоўваюцца трое і больш дзяцей ва ўзросце да 18 гадоў;

- пасведчанне на права прадстаўлення інтарэсаў падапечнага і даведка аб месцы жыхарства і складзе сям'і.

   Пры атрыманні названых дакументаў на падставе пісьмовай заявы бацькоў (законных прадстаўнікоў) установай дашкольнай адукацыі запытваюцца:

- даведка аб месцы жыхарства-для сем'яў, якія пражываюць на тэрыторыі радыеактыўнага забруджвання ў зоне наступнага адсялення, у зоне з правам на адсяленне і ў зоне пражывання з перыядычным радыяцыйным кантролем;

- даведка аб месцы жыхарства і складзе сям'і –
для апекуноў, прыёмных бацькоў, бацькоў-выхавальнікаў дзіцячых дамоў сямейнага тыпу, Дзіцячых вёсак (гарадкоў).

3. Плата за харчаванне зніжаецца на 30 %:

для сем'яў, якія маюць двух дзяцей, якія атрымліваюць дашкольную адукацыю, спецыяльную адукацыю на ўзроўні дашкольнай адукацыі.

   Для зніжэння платы за харчаванне дзяцей бацькі (законныя прадстаўнікі) прадстаўляюць кіраўніку ўстановы дашкольнай адукацыі даведку аб тым, што дзіця з'яўляецца навучэнцам, – для сем'яў, у якіх выхоўваюцца двое дзяцей, якія атрымліваюць дашкольную адукацыю, спецыяльную адукацыю на ўзроўні дашкольнай адукацыі.

   На падставе пісьмовай заявы бацькоў (законных прадстаўнікоў) установай дашкольнай адукацыі запытваецца даведка аб месцы жыхарства і складзе сям'і.

4. Плата за харчаванне дзяцей ва ўстановах дашкольнай адукацыі не спаганяецца:

- з бацькоў (законных прадстаўнікоў) дзяцей-інвалідаў, дзяцей, якія пакутуюць анкалагічнымі захворваннямі, хворых на сухоты, інфіцыраваных вірусам імунадэфіцыту чалавека, якія атрымліваюць дашкольную адукацыю, спецыяльную адукацыю на ўзроўні дашкольнай адукацыі;

- з членаў сем'яў асоб, пералічаных у падпунктах 12.2 і 12.3 пункта 12 артыкула 3 Закона Рэспублікі Беларусь ад 14 чэрвеня 2007 года «аб дзяржаўных сацыяльных ільготах, правах і гарантыях для асобных катэгорый грамадзян", а менавіта:

- ваеннаслужачых, асоб начальніцкага і радавога складу органаў унутраных спраў, загінуўшых (памерлых) пры выкананні воінскага або службовага абавязку ў Афганістане або ў іншых дзяржавах, дзе вяліся баявыя дзеянні, а таксама памерлых з прычыны ранення, кантузіі, калецтва або захворвання, атрыманых у перыяд баявых дзеянняў, акрамя выпадкаў, калі гібель (смерць) наступіла ў выніку супрацьпраўных дзеянняў, па прычыне алкагольнага, наркатычнага, таксічнага ап'янення, членашкодніцтва або самагубства, калі яно не было выклікана хваравітым станам або давядзеннем;

- ваеннаслужачых, асоб начальніцкага і радавога складу органаў унутраных спраў, Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь, органаў і падраздзяленняў па надзвычайных сітуацыях, органаў фінансавых расследаванняў Камітэта дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь, якія загінулі пры выкананні абавязкаў ваеннай службы (службовых абавязкаў), а таксама памерлых у перыяд праходжання ваеннай службы (службы) з прычыны ранення, кантузіі, калецтва або захворвання, непасрэдна звязаных са спецыфікай нясення ваеннай службы (службы), акрамя, калі гібель (смерць) наступіла ў выніку супрацьпраўных дзеянняў, па прычыне алкагольнага, наркатычнага, таксічнага ап'янення, членашкодніцтва або самагубства, калі яно не было выклікана хваравітым станам або давядзеннем да самагубства.

Пры звароце да кіраўніка ўстановы дашкольнай адукацыі для вызвалення ад платы за харчаванне дзяцей бацькам (законным прадстаўнікам) неабходна прадставіць наступныя дакументы:

- пасведчанне інваліда-для дзяцей-інвалідаў;

- выпіску з медыцынскіх дакументаў - для дзяцей з анкалагічнымі захворваннямі, хворых на туберкулёз, інфіцыраваных вірусам імунадэфіцыту чалавека;

- пасведчанне аб праве на льготы альбо даведку аб праве на льготы - для членаў сем'яў асоб, пералічаных у падпунктах 12.2 і 12.3 пункта 12 артыкула 3 Закона Рэспублікі Беларусь ад 14 чэрвеня 2007 года «аб дзяржаўных сацыяльных ільготах, правах і гарантыях для асобных катэгорый грамадзян».

   Рашэнне аб вызваленні ад платы за харчаванне альбо яе зніжэнні прымаецца на працягу пяці дзен са дня падачы заявы (на падставе загаду кіраўніка дашкольнай установы).

   Да ведама законных прадстаўнікоў

  На падставе пастановы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 17 студзеня 2022 года № 29 «аб змяненні пастаноў Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 27.04.2013 г. № 317» аб нормах харчавання і грашовых нормах расходаў на харчаванне навучэнцаў, а таксама ўдзельнікаў адукацыйных мерапрыемстваў з ліку асоб, якія навучаюцца ва ўстановах адукацыі " c 21.01.2022 ўсталёўваюцца наступныя грашовыя нормы расходаў на харчаванне:

АПЛАТА ЗА ХАРЧАВАННЕ

Яслі - 4 руб. 85 кап. (адзін дзень)

САД - 6 руб. (адзін дзень)

   Пры разліку платы за харчаванне дзяцей не ўлічваюцца дні, калі дзеці не атрымлівалі харчавання па прычыне іх адсутнасці ў дашкольнай установе. Бацькі (законныя прадстаўнікі) выхаванца абавязаны НАПЯРЭДАДНІ пісьмова альбо вусна паведаміць педагагічных работнікаў дашкольнай установы аб маючым адбыцца адсутнасці дзіцяці.

   Аплата за харчаванне дзіцяці ва ўстанове дашкольнай адукацыі ўносіцца ў банк (касу) па выпісаны бухгалтэрыяй квітанцыі за бягучы месяц, не пазней 25 чысла кожнага месяца! Пераразлік аплочанай квітанцыі за дні ненаведвання дзіцем установы дашкольнай адукацыі ажыццяўляецца ў наступным месяцы.